Menu

تاریخ ایجاد: تعداد بازدید: 95 تعداد نظرات ارسالی: 0 نویسنده: host
منطقه حفاظت شده تالاب سد انحرافی نوروزلو

 

 

 

منطقه حفاظت شده تالاب سد انحرافی نوروزلو

NORUZLU WETLAND PROTECTED AREA

 

      منطقه تالابی سد انحرافی نوروزلو با مساحت 1150 هکتار و به استناد مصوبه شماره 341 شورايعالي حفاظت محيط زيست با حدود اربعه تعریف شده در استان آذربایجان غربی با عنوان  منطقه حفاظت شده جزء یکی از مناطق چهار گانه تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست می باشد.

 موقعیت جغرافیائی

         این منطقه در مسیر جاده آسفالته میاندوآب – بوکان در مجاورت روستائی به نام نوروزلو و در مسیر رورخانه زرینه رود در مختصات جغرافیائی 36 درجه و 52 دقیقه عرض شمالی تا  46 درجه و 15 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است .  

حد و حدود :

شمالاً: از محل تاج سد نوروزلو به طرف روستاي ميرزانظام در امتداد شرق تا روستاي آيديشه.

شرقاً: از روستاي آيديشه در جهت جنوب به طرف روستاي پاره سفلي در امتداد جاده مياندوآب به شاهيندژ تا روستاي گوجلو و پس از گذر از رودخانه تا روستاي پاره سفلي.

جنوباً: از جنوب روستاي پاره سفلي تا روستاي گوجلو در مسير جاده ارتباطي روستا تا سه‌راهي رحيم‌خان.

غرباً از سه‌راهي رحيم‌خان در مسير روستاي مسيرآباد تا محل تاج سد نوروزلو.

 

 

 

 ویژگی های منطقه

به دليل داشتن امتيازها و ويژگي هاي خاص و پتانسيل هاي منحصر به فرد نظير پوشش گياهي مناسب شامل درختان گز، ني زارها و وجود وحوش اعم از گراز وحشي، روباه، گرگ، خرگوش و انواع پرندگان و برخورداری از منظر بی نظیر طبیعی اين تالاب همه ساله پذيراي پرندگاني نظير سنقور، اردك، كاكايي و چنگر بوده و عبور زرينه رود از ميان اين تالاب باعث شده است که تالاب به یکی از مناطق پرجاذبه گردشگری و محلی برای زیست انواع پرندگان آبزی تبدیل شود. روستاهاي مشيرآباد، ميرزانظام، آيديشه و گوگجلو در حاشیه این تالاب قرار گرفته است.

هیدرولوژی تالاب نوروزلو

تالاب نوروزلو در قسمت دشتهاي رسوبي رودخانه زرینه  و در سيلاب دشتهاي رسوبي آن واقع شده است.

 

این تالاب تحت تاثیر مستقیم فعل انفعالات فیزیکی و شیمیائی حاکم بر رودخانه زرینه است و عمده دلیل پیدایش این تالاب احداث سد نوروزلو بوده است . بخاطر وجود آب دائمی جاری رودخانه عظیم زرینه رود  و  موقعیت ارتفاعی سد نوروزلو با ارتفاع 6 متر که باعث بالا آمدن آب در پشت آن شده است . ارتفاع این سد باعث ایجاد حالت پایداری در نوسانات آب شده است بطوریکه در خشک ترین سالها نیز آبی پشت سد جمع میشود. این مزیت  باعث شده است که  تالاب نوروزلو از نوع آب راکد  و خارج از مسیر رودخانه نباشد  و در طبقه بندی جزو تالابهای واقع در مسیر رودخانه طبقه بندی شود که خود باعت شادابی و تنوع زیستی منحصر بفردی شده است.

 

 

  

زمين شناسي و خاكشناسي تالاب :

بيرون زدگيهاي مجاور تالاب از سازند قم بوده و از سنگ آهكهاي متراكم تشكيل شده است.

خاكهاي منطقه از رسوبات آبرفتي كه در پايين دست حوزه آبريز رودخانه ها انباشته شده تشكيل گرديده‌اند. اين خاكها عموما از رس و سيلت با قابليت زهكشي بسيار كند تشكيل گرديده‌اند.

 

منابع تامين آب تالاب :

علاوه برروانابهاي سطحي ناشي از بارندگي در حوزه ، آب اين تالاب از طريق رودخانه زرینه رود و بخشی هم از طریق رودخانه آجرلو تامین می گردد  تامين مي‌گردد .این تالاب در نتیجه احداث سد انحرافی نوروزلو و انباشت آب در پشت سد پدیدار گشته است.

اقليم منطقه :

اقليم منطقه نيمه خشك با زمستانهاي سرد و تابستانهاي معتدل است. ميانگين حداكثر درجه حرارات ماهانه 6/32 + در مرداد و ميانگين حداقل آن 4- درجه در ديماه است. ميانگين بارش ساليانه 410 ميليمتر مي باشد.

 

پوشش گياهي :

نتايج حاصل از مطالعات گونه های گیاهی نشان می دهد:154 گونه گیاهی  متعلق به 36 خانواده گیاهی در منطقه تشخیص داده شد. هیچیک از گونه ها در لیست سرخ یا گیاهان در معرض تهدید جای ندارند. 4 تيپ گياهي  درمنطقه حفاظت شده تالاب نوروزلو تشخیص داده شده است.

گونه هاي شناسايي شده در داخل تالاب نيز شامل ني ، بوريا ، جگن و گز مي باشند.

 

 

تیپ های  گياهي:

1- تیپ Phragmites - Typha (نی – لویی)

 اين تيپ در قسمت غرب و شمال غرب  تالاب بوده و عمدتا نی، لویی و زنبق بوده  و بدليل متمايز بودن پوشش آن از نواحي همجوار از لحاظ تنوع گياهي منحصر بفرد و حائزاهميت اكولوژيكي و ژنتيكي بسزايي است

  2-تیپ Carex - Cyperus (جگن- اویارسلام)

 این تیپ قسمتهایی از جنوب و جنوب شرق زیر حوزه را شامل می شود . گیاهان اصلی این تیپ عبارتند از:

جگن              Carex sp

اویار سلام            Cyperus difformi

سوروف              Echinochloa sp                                                                       

   مرغ          Cynodon dactilon                           

3-تیپ (گز-بید) Tamarix - Salex

این تیپ اکثر نواحی مرطوب و غیر مانداب حوزه را شامل می شود و گونه های  غالب در آن گز یا Tamarix   spp    و بید یا Salex spp می باشد سایر گونه های آن شامل جگن، اویارسلام و مرغ می باشد

  4 -تیپ Peganum-   Poa(اسپند-جمن)

 این تیپ بصورت 2 ناحیه مجزای نسبتا مرتفع داخل ناحیه تالابی قرار گرفته و خاک آن مرطوب نمی باشد. گونه های موجود در آنها بیشتر از گیاهان مناطق خشک و نیمه خشک می باشد گیاهان اصلی این تیپ اسپند  Peganum harmala  و چمن Poa bulbosa   می باشد.

  5-درختان ودرختچه های اطراف تالاب

این گیاهان در داخل نقشه پوشش گیاهی تالاب سد نوروزلو در تیپ 3 قابل مشاهده هستند  و گیاهان اصلی این تیپ را تشکیل می دهند. ولی بطور پراکنده و با تراکم خیلی کم می توان در تیپ های 1، 2 نیز آنها را یافت .

Rubus hirtus تمشك

Populus nigra صنوبر سياه

Berberis vulgaris زرشك 

دغداغانCeltis sp

بیدSalix sp

نسترن وحشیRosa sp

گونAstragalus sp

گزTamarix sp

توت Marus alba و Marus nigra

 حيات وحش :

يكي از مهمترين ارزشهاي تالاب بواسطه زيست پرندگان آبزي  و كنارآبزي در آنهاست كه از اين طريق جذابيت و آرامشي مثال زدني را براي علاقمندان به طبيعت فراهم مي آورند.

 

بر اساس آخرين بررسيهاي انجام شده تعداد137گونه پرنده آبزي و كنارآبزي و خشكي زي وابسته به تالاب شناسايي شده است .

از اين ميان 100 گونه در فهرست سرخ IUCN درج شده اند .

بر اساس اين مطالعات از منظر ضوابط سازمان IUCN ، 95 گونه از پرندگان شناسايي شده در طبقه  LC ) Least Concern ) يعني با كمترين نگراني ، 2گونه در طبقه EN(Endangered  ) يعني در خطر انقراض ، 1 گونه در طبقه VU يعني آسيب پذير و 3 گونه در طبقه NT (Near Threatened ) يعني نزديك به تهديد قرار دارند .

ازنقطه نظر Cites نيز از اين تعداد  8 گونه مشمول ضميمه II كنوانسيون مربوطه و 10گونه نيز مشمول ضميمه III مي باشند .

بر اساس قوانين ملي نيز از اين تعداد ، 21 گونه در زمره پرندگان حمايت شده و 8 گونه نيز در شمار گونه هاي در معرض خطر انقراض قرار دارند .

 

گونه هاي پرندگان آبزي و كنارآبزي زادآور :

 

از میان گونه هايي كه زادآوري گسترده و بارزي را در اين تالاب دارند، مي توان به اردك سرسبز Anas platyrhynchos ، اردك سرحنايي Aythya ferina ، پرستوي تالابي بال سفيد Chlidonias leucopterus ، چنگر Fulica atra ، گلاريول بال سرخ Glareola pratincola ، چوب پا Himanatopus himanatopus ، اردك تاجدارNetta rufina   ، تنجهTadorna tadorna و خروس كولي Vanellus vanellus را مورد اشاره قرار داد.