Menu

تاریخ ایجاد: تعداد بازدید: 91 تعداد نظرات ارسالی: 0 نویسنده: host
اثر طبیعی- ملی غار سهولان

 اثر طبیعی- ملی غار سهولان

Sahulan Cave National Natural monument

تاریخچه حفاظت:

این اثر با مساحت 2 هکتار بر اساس مصوبه شماره 169 مورخ 11/2/1379 جزو مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست در استان آذربایجان غربی و در زمره آثار طبیعی – ملی کشور به ثبت رسیده است .

 

موقعیت و حد و حدود:

این غار در 155 کیلومتری جنوب شرقی ارومیه و 46 کیلومتری جنوب غربی مهاباد قرار گرفته است . اثر طبیعی- ملی غار سهولان در جنوب شرقي شهرستان مهاباد و در 46 درجه شرقي از نصف‌النهار گرينويچ و 36 درجه و 46 دقيقه عرض شمالي با مساحت 2 هکتار واقع شده است.  قرار گرفته و  از شمال به روستاي گليجه، از جنوب به روستاي نسک آباد، از شرق به روستاي عيسي کندی وازغرب به ارتفاعات کوخ ملک منتهي ميشود .

    غار سهولان در بخشی از يک رشته کوه موسوم به کوه کبوتر و يا به عبارت صحيح تر سلسله کوههای کبوتر واقع شده و اسم محلی آن به نام کونه کوتر ( سوراخ کبوتر يا لانه کبوتر ) به لحاظ زيست گاهي پناهگاهي بسيار ايده آل و ايمن برای زندگی کبوتران بوده و نام ناحيه نيز از اين پرندگان الهام گرفته شده است .

بيشترين ارتفاع رشته کوههائی که غار در امتداد آن واقع شده 1850 متر و ارتفاع دهانه غار حدود 1770متر ومرتفع ترين نقطه توپوگرافيكي در فاصله 5/2 کیلومتری  از دهانه غار و حدود 2222 متر ارتفاع دارد.

 

 

 اقلیم و آب و هوا:

تغییرات دمایی در این منطقه بين 2/19- و 41 درجه سانتيگراد در طی دوره آماری به ثبت رسیده است. بر این اساس متوسط درجه حرارت ساليانه در طول سالهاي آماري معادل5/12درجه سانتيگراد ميباشد. بارندگی متوسط سالیانه در این منطقه در طی دوره آماری در حدود 400 میلیمتر به ثبت رسیده است. باد غالب منطقه جنوبی می باشد که مقدار متوسط سرعت باد بدون احتساب بادهاي آرام 3/4 متر در ثانيه و با احتساب بادهاي آرام  8/0 متر در ثانيه برآورد ميشود.

براساس محاسبات انجام شده اقليم منطقه در اقليم نماي آمبروژه در ناحيه بين نيمه خشك سرد و ارتفاعات  قرار ميگرد.

 

     

زمین شناسی:

این منطقه در محل تلاقي کوههای البرز و زاگرس می باشد که از نظر تقسيم بنديهای زمين ساختاری، در حوالي دو  ايالت زمين ساختی  البرز – آذربايجان و خوی – مهاباد قرار می گيرد . ( محمد حسن نبوی  1355). از نظر ساختاری ناحيه سهولان توسط يک بلوک آذرين عمدتا اسيدی با وسعت تقريبي 3000  کيلومتر مربع با سن  پرکامبرين متشکل از گنايس ، آمفيبوليت ، فيليت ، ولکانيک های اسيدی و شيست های کهر در جنوب ـ غرب و شمال غرب احاطه می شود,  اين بلوك به طور کامل توسط يک گسل حلقوی در پيرامون خود احاطه و در همبری با تشکيلات جوانتر خود قرار می ‌گيرد در اين بلوک توده های پراکنده  گرانيتی معادل گرانیت دوران واقع شده که به صورت جزايری مجزا در امتداد شمال غربی – جنوب شرقی آرايش نامنظمي به خود گرفته اند . بخش شرقی اين بلوک به صورت بسيار مشخص در يک کنتاکت گسلی با جهت شمال غربی ـ جنوب شرقی متشکل از تشکيلات جوانتر پرمين تا ائوسن و در بعضی قسمتها تا کواترنر قرار گرفته است .

   بخش شرقی و شمال شرقی غار در محل روستای برهان تشکيلات آتشفشانی – بازالتی وسيعی وجود دارد که جوانترين تشکيلات بعد از رسوبات پراکنده کواترنر را حاصل می کند . اين قسمت به علت روانيت گدازه در امتداد آبراهه های اصلی در بخش های مرتفع از نظر توپوگرافی قرار گرفته است و در مناطق متعددی پديده وارونگی توپوگرافی( Topographic Inversion) امروزه آنرا در خط الراس های مجاور در آبراهه ها قرار داده است و مجرای اصلی حرکت گدازه ها جابجا گرديده اند .

 

خاکشناسی:

 با توجه به بررسي ها و مطالعات انجام شده رژيم رطوبتي خاكهاي منطقه Xeric)‏)  بوده كه اين رژيم در ايران بيشتر در آب و هواي مديترانه اي يافت مي گردد.

اين رژيم داراي زمستان خشك و تابستان گرم است . رطوبت خاك بيش از نيمي از زمان كه گرماي خاك در عمق 50 سانتي متري از 5 درجه سانتيگراد بيشتر است خشك نيست ولي در 70 درصد سالها  پس از اول تير ماه به مدت 60 روز متوالي يا بيشتر خشك بوده ، ميانگين درجه حرارت ساليانه خاك كمتر از 22 درجه سانتيگراد و اختلاف درجه حرارت تابستاني و زمستاني در عمق 50 سانتي متر از 5 درجه سانتيگراد بيشتر است.

 

هیدرولوژی:

 آبراهه وحوضه آبريز سهولان از نظر هيدرولوژيك جزئ  سر شاخه هاي فرعي حوضه آبريز سيمينه رود ميباشد. ارتفاع سطح آب درياچه موجود در دل غار از سطح درياهاي آزاد 1750 متر است.

 

پوشش گیاهی:

از لحاظ فيزيونومي يا به عبارت ديگر  از نظر جامعه گياهي،منطقه جزء فرماسيون جوامع گياهي نيمه استپي بوده كه با توجه به شرايط طبيعي و توپوگرافي و عوامل تشكيل دهنده اكو سيستم آن رستني هاي منطقه اغلب از گونه هاي خشكي پسند و گياهان نور پسند تشكيل شده است .

حیات جانوری:

تاکنون 23 گونه پستاندار مربوط به 6 راسته، 70 گونه پرنده از 8 راسته، 19 گونه خزنده و 4 گونه دوزیست در محدوده این اثر و اطراف آن مورد شناسایی قرار گرفته است. از شاخصترین این گونه ها می توان به گرگ، گربه وحشی، انواع خفاشها، عقاب طلایی، دال سیاه، انواع شاهینها، افعی البرزی، افعی آذربایجانی و سمندر آذربایجانی اشاره نمود.

 

 

 

 

وضعيت حفاظتي

نام علمي گونه

نام فارسي گونه

رده

cites

IUCN

VU

Rhinolophus euryale

خفاش نعل اسبي مديترانه اي

پستانداران

ضميمه 2

Canis lupus

گرگ

ضميمه 1

Felis catus

گربه وحشي

ضميمه1

Ciconia ciconia

لك لك سفيد

پرندگان

ضميمه2

Aegypius monachus

كركس سياه

ضميمه2

Criceatus gallicus

عقاب مارخور

ضميمه2

Accipiter bervipes

پيغو

ضميمه2

Accipiter nisus

قرقي

ضميمه2

Aquila chrysaetos

عقاب طلايي

ضميمه2

Falco tinnunculus

دليجه

ضميمه2

Falco subbuteo

ليل

ضميمه1

Falco peregrinus

شاهين

ضميمه 1

EN

Vipera urasinii

افعي البرزي

خزندگان

EN

Viperawagneri

افعي آذربايجاني

VU

Testado graeca iberica

لاك پشت مهميزدار غربي

DD

Neurergu crocatus

سمندر كوهستاني آذربايجان

دوزیستان